Pszenica jara
Pszenica jara (Triticum aestivum) jest wysiewana na wiosnę i zbierana o 2–3 tygodnie wcześniej niż pszenica ozima. Osiąga niższe plony, jednak jej ziarno ma zazwyczaj wyższą zawartość białka i glutenu, co predestynuje ją do produkcji mąki spożywczej o dobrych właściwościach piekarniczych.
Ilustracja: domena publiczna (public domain), źródło
Agronomia
- Norma wysiewu
- 350–500 kiełkujących ziaren/m²
- Nawożenie
- N 80–130 kg/ha; nacisk na jakościową dawkę azotu w fazie strzelania w źdźbło do kłosowania
- Plon
- 4–6 t/ha
- Zbiór
- lipiec
- Wykorzystanie
- mąka spożywcza (chleb, pieczywo), ziarno paszowe
Zmianowanie
- 1 Przedplon
Pszenica jara nie jest tak wymagająca co do przedplonu jak ozima; odpowiednie są rośliny strączkowe, rzepak lub rośliny okopowe.
- 2 Przygotowanie gleby
Jesienna orka lub wiosenne przygotowanie jak najszybciej po wyschnięciu gleby; drobne łóżko siewne dla równomiernego wschodu.
- 3 Siew
Siew jak najszybciej na wiosnę (luty–marzec), głębokość 3–4 cm, norma wysiewu 350–500 kiełkujących ziaren/m².
- 4 Nawożenie
Azot 80–130 kg/ha; jakościowa dawka w fazie strzelania w źdźbło wspiera zawartość białka w ziarnie.
- 5 Ochrona roślin
Zaprawianie nasion, fungicydowe traktowanie przy wystąpieniu chorób (mączniak, septorioza, fuzariozy kłosa) według progu szkodliwości.
- 6 Zbiór
Zbiór w lipcu przy wilgotności ziarna 13–15 %; dla odmian spożywczych monitorować także parametry jakości (test Zeleny'ego, liczba opadania).
Choroby i szkodniki
Odmiany 71
Szczegóły odmian dostępne są wyłącznie w wersji czeskiej — to urzędowe opisy ÚKZÚZ (czeski urząd) dla odmian zarejestrowanych w Czechach.
| Odmiana | Typ | Wczesność | Rejestracja | Zachowujący odmianę |
|---|---|---|---|---|
| Akvitan | — | — | 2022 | Landwirtschaftliche Lehranstalten Triesdorf |
| Alicia | — | — | 2015 | SELGEN, a.s. |
| Alondra | — | — | 2013 | SELGEN, a.s. |
| Amaretto | — | — | 2006 | I.G. Pflanzenzucht GmbH |
| Anabel | — | — | 2014 | SELGEN, a.s. |
| Aranka | — | — | 1998 | SELGEN, a.s. |
| Astrid | — | — | 2012 | SELGEN, a.s. |
| Atris | — | — | 2025 | Landwirtschaftliche Lehranstalten Triesdorf |
| Brawura | — | — | 2007 | DANKO Hodowla Roslin, Sp. z o.o. |
| Bruncka | — | — | 2001 | KWS LOCHOW GMBH |
| Cindy | — | — | 2021 | SELGEN, a.s. |
| Coco | — | — | 2024 | SELGEN, a.s. |
| Cornetto | — | — | 2016 | SECOBRA Saatzucht GmbH |
| Corso | — | — | 2001 | Saatzucht Firlbeck GmbH & Co. KG |
| Dafne | — | — | 2011 | SELGEN, a.s. |
| Eponia | — | — | 2020 | SELGEN, a.s. |
| Goldspring | — | — | 2019 | Strube D&S GmbH |
| Granny | — | — | 2004 | SELGEN, a.s. |
| Hope | — | — | 2023 | SELGEN, a.s. |
| Izzy | — | — | 2011 | SELGEN, a.s. |
| Jara | — | — | 1975 | SELGEN, a.s. |
| Kabot | — | — | 2017 | Strube Research GmbH & Co. KG |
| Kapitol | — | — | 2020 | SECOBRA Recherches S.A.S. |
| Kelda | — | — | 2024 | SELGEN, a.s. |
| Kitri | — | — | 2017 | SELGEN, a.s. |
| KWS Akvilon | — | — | 2014 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Baltrum | — | — | 2023 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Carusum | — | — | 2024 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Chamsin | — | — | 2012 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Jordum | — | — | 2023 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Mairra | — | — | 2015 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Mistral | — | — | 2017 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Scirocco | — | — | 2011 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Sharki | — | — | 2018 | KWS LOCHOW GMBH |
| Laskarina | — | — | 2025 | SELGEN, a.s. |
| Leguan | — | — | 1998 | SELGEN, a.s. |
| Libertina | — | — | 2017 | SELGEN, a.s. |
| Linda | — | — | 1992 | SELGEN, a.s. |
| Lotte | — | — | 2015 | SELGEN, a.s. |
| Luteus | — | — | 2011 | Prof. Dr. Wilhelm Jahn-Deesbach |
| Maja | — | — | 1990 | SELGEN, a.s. |
| Mohican | — | — | 2025 | Saatzucht Bauer GmbH & Co. KG |
| Munk | — | — | 1995 | KWS LOCHOW GMBH |
| Odeta | — | — | 2017 | SELGEN, a.s. |
| Pexeso | — | — | 2017 | SELGEN, a.s. |
| Pireus | — | — | 2024 | Strube D&S GmbH |
| Quintus | — | — | 2014 | Wiersum Plantbreeding B.V. |
| Reflex | — | — | 2022 | SELGEN, a.s. |
| Registana | — | — | 2016 | SELGEN, a.s. |
| Rufia | — | — | 2021 | Národní centrum zemědělského a potravinářského výzkumu, v. v. i. |
| Sandra | — | — | 1984 | SELGEN, a.s. |
| Saxana | — | — | 1990 | SELGEN, a.s. |
| Seance | — | — | 2008 | SELGEN, a.s. |
| Septima | — | — | 2008 | SELGEN, a.s. |
| Sibelius | — | — | 2019 | Strube Research GmbH & Co. KG |
| Sirael | — | — | 2005 | SELGEN, a.s. |
| SW Kadrilj | — | — | 2006 | Lantmännen ek för |
| SW Kronjet | — | — | 2005 | Lantmännen SW Seed AB |
| Swedjet | — | — | 2003 | Lantmännen SW Seed AB |
| Tercie | — | — | 2008 | SELGEN, a.s. |
| Toccata | — | — | 2017 | SELGEN, a.s. |
| Trappe | — | — | 2007 | KWS LOCHOW GMBH |
| Triso | — | — | 2002 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Unis | — | — | 2020 | Hodowla Roslin Strzelce, Sp. z o.o. Grupa IHAR |
| Vánek | — | — | 2004 | KWS LOCHOW GMBH |
| Vinjett | — | — | 2001 | Lantmännen SW Seed AB |
| Winx | — | — | 2022 | SECOBRA Saatzucht GmbH |
| WPB Francis | — | — | 2024 | Wiersum Plantbreeding B.V. |
| WPB Troy | — | — | 2022 | Wiersum Plantbreeding B.V. |
| Zetor | — | — | 2025 | Strube D&S GmbH |
| Zuzana | — | — | 2003 | SELGEN, a.s. |
Często zadawane pytania
Czym różni się pszenica jara od ozimej?
Pszenica jara jest wysiewana na wiosnę i nie potrzebuje wernalizacji. Osiąga niższy plon ziarna, ale zazwyczaj wyższą zawartość białka i glutenu odpowiedniego do piekarstwa.
Jaką normę wysiewu wybieramy dla pszenicy jarej?
Zaleca się 350–500 kiełkujących ziaren/m². Wyższy wysiew kompensuje krótszy okres wegetacyjny i niższe krzewienie przy wiosennym siewie.
Kiedy siać pszenicę jarą?
Siew powinien odbyć się jak najszybciej po wyschnięciu gleby, idealnie luty–marzec. Późny siew obniża plon i jakość ziarna.