Lot godowy

Młoda matka podejmuje lot godowy zazwyczaj 7–14 dni po wygryzieniu się z matecznika. Warunkiem jest ciepły, słoneczny dzień przy temperaturze powyżej 20 °C i słabym wietrze. Matka leci na trutowisko (oddalone 1–5 km) na wysokości 10–40 m, gdzie skupiają się trutnie z wielu różnych rodzin.

Kopulacja odbywa się w locie — truteń spoczywa na matce, wynicowuje narząd kopulacyjny i przekazuje nasienie; po kopulacji ginie. Matka kopuluje z 10–20 trutniami podczas 1–3 lotów godowych. Nasienie jest magazynowane w zbiorniczku nasiennym (spermathece) — ten zapas wystarcza na 3–5 lat. Niewykorzystane nasienie jest aktywnie filtrowane.

Zła pogoda (deszcz, chłód) może uniemożliwić lot godowy — matka pozostaje niezapłodniona nawet przez 3 tygodnie. Niezapłodniona matka (zwana trutówką lub pseudomatką) w końcu zaczyna składać niezapłodnione jajeczka, z których rozwijają się wyłącznie trutnie.

Kontrolowane zapłodnienie matki na izolowanej stacji kopulacyjnej (wyspa, odległy grzbiet górski) stanowi podstawę hodowli selekcyjnej. W Polsce funkcjonuje sieć stacji kopulacyjnych prowadzonych przez związki hodowców pszczół.