Propolis

Propolis (z gr. pro-polis, „przed miastem") zbierają robotnice przede wszystkim z żywicznych pąków topoli, brzóz, kasztanowców i drzew iglastych. Koszyczek na tylnej nodze przetransportowuje go do ula, gdzie przejmują go budowlane i przerabiają przez dodanie śliny i enzymów.

Skład propolisu zależy od botanicznego otoczenia pasieki — typowo zawiera 50–55 % żywic i balsamów, 25–35 % wosków, 10 % olejków eterycznych, 5 % pyłku oraz różne związki fenoliczne i flawonoidowe. Zmienność chemiczna jest zatem znaczna.

Pszczoły propolisem zalepują szpary w ulu, zmniejszają wylot zimą, mumifikują martwe larwy lub intruzów (myszy), których nie mogą wynieść. Propolis pełni zatem funkcję naturalnej dezynfekcji — ma udowodnione działanie antybakteryjne, przeciwgrzybicze i antywirusowe.

W pszczelarstwie propolis zbiera się za pomocą specjalnych kratek umieszczanych pod dachem ula. Roczny zbiór z jednego ula wynosi 50–150 g. Na rynku znajduje zastosowanie w suplementach diety, nalewkach i kosmetyce; cena surowego propolisu wynosi około 300–600 Kč za 100 g.