Gniazdo czerwiowe
Gniazdo czerwiowe to dolna część ula, w której matka składa jajeczka, rozwija się czerw i zimuje rodzina pszczela.
Gniazdo czerwiowe stanowi biologiczne centrum życia rodziny pszczelej. Matka składa tu jajeczka do woskowych komórek, robotnice pielęgnują larwy i poczwarki oraz utrzymują temperaturę gniazda na poziomie 34–35 °C. Prawidłowy kształt gniazda czerwiowego jest kulisty lub elipsoidalny — czerw skupiony jest w środku, zapasy miodu i pyłku otaczają gniazdo z boków i od góry.
W nowoczesnych ulach nadstawkowych gniazdo czerwiowe tworzy zazwyczaj jeden lub dwa korpusy nadstawkowe. W tradycyjnym jednoczęściowym ulu (czesko-słowackim, Simplex) gniazdo i miodnica mieszczą się w jednej przestrzeni, rozdzielenie następuje tylko przez kratę odgrodową.
Wielkość gniazda wpływa na siłę rodziny i przezimowanie. Zbyt duże gniazdo prowadzi do marnowania energii na ogrzewanie; zbyt małe ogranicza rozwój i może wywołać rojenie. Dla silnej rodziny zaleca się gniazdo o pojemności 10 ramek gniezdnych Langstrotha.
Wiosną gniazdo kontrolowane jest jako pierwsze — po zimie powinno być obsadzone 5–7 plastrami z żywym czerwiem i wystarczającą ilością pyłku. Gniazdo bez czerwiu (poza stanem zimowym lub rojowym) sygnalizuje bezmateczność.