Zboża · Roślina uprawna
Jęczmień ozimy
Jęczmień ozimy (Hordeum vulgare) jest ozimą rośliną zbożową o najkrótszym okresie wegetacyjnym wśród ozimych zbóż — zbiera się go o 1–2 tygodnie wcześniej niż pszenicę. Jest mniej odporny na zimowe mrozy, ale osiąga wysokie plony i wykorzystywany jest głównie jako pasza i surowiec do produkcji słodu.
153odmian
6–9t/ha plonu
6kroków uprawy
Zdjęcie: Cliff from Arlington, Virginia, USA, CC BY 2.0 (źródło)
Agronomia
- Norma wysiewu
- 280–380 kiełkujących ziaren/m²
- Nawożenie
- N 100–150 kg/ha w podzielonych dawkach; fosfor i potas według analiz gleby
- Plon
- 6–9 t/ha
- Zbiór
- koniec czerwca do początku lipca
- Wykorzystanie
- ziarno paszowe, jęczmień browarniany (produkcja słodu i piwa), GPS
Zmianowanie
- 1 Przedplon
Najlepsze przedplony to rzepak, rośliny strączkowe i okopowe. Po zbożu wzrasta ryzyko chorób i wirusów przenoszonych przez grzyby glebowe.
- 2 Przygotowanie gleby
Płytsza orka 18–22 cm, wyrównanie łoża siewnego; jęczmień ozimy jest wrażliwy na zagęszczenie i złe pH (optymalne 6,0–7,0).
- 3 Siew
Termin siewu 20 września – 10 października. Głębokość 3–4 cm, norma wysiewu 280–380 kiełkujących ziaren/m².
- 4 Nawożenie azotem
Azot w podzielonych dawkach; dawka startowa na wiosnę i druga dawka w fazie strzelania w źdźbło. Przenawożenie N zwiększa ryzyko leżenia.
- 5 Ochrona roślin
Zaprawianie nasion (paskowatość, brązowa plamistość), regulatory wzrostu przy ryzyku leżenia, fungicydy według występowania chorób.
- 6 Zbiór
Jęczmień szybko dojrzewa i jest podatny na wypadanie ziarna — zbiór należy przeprowadzić na czas, przy wilgotności 13–15 %.
Choroby i szkodniki
Odmiany 153
Szczegóły odmian dostępne są wyłącznie w wersji czeskiej — to urzędowe opisy ÚKZÚZ (czeski urząd) dla odmian zarejestrowanych w Czechach.
| Odmiana | Typ | Wczesność | Rejestracja | Zachowujący odmianę |
|---|---|---|---|---|
| Agrilo | — | — | 1997 | KWS LOCHOW GMBH |
| Alinghi | — | — | 2007 | KWS LOCHOW GMBH |
| Alissa | — | — | 2001 | Limagrain-Nickerson GmbH |
| Amarena | — | — | 2006 | ASUR PLANT BREEDING s.a.s. |
| Angela | — | — | 2001 | AGRI OBTENTIONS SA |
| Antonella | — | — | 2012 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Aretha | — | — | 2023 | Saatzucht Streng - Engelen GmbH & Co.KG |
| Arthene | — | — | 2026 | SZB Polska Sp.z o.o. Sp.j. |
| Avantasia | — | — | 2022 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Azrah | — | — | 2018 | Saatzucht Streng - Engelen GmbH & Co.KG |
| Babette | — | — | 2007 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Babylone | — | — | 1997 | DLF B.V. |
| Beckenbauer | — | — | 2019 | W. von Borries-Eckendorf GmbH & Co. KG |
| Belissa | — | — | 2017 | Ackermann Saatzucht GmbH & Co. KG |
| Bonavira | — | — | 2022 | Ackermann Saatzucht GmbH & Co. KG |
| Bordeaux | — | — | 2023 | Nordic Seed A/S |
| Borwina | — | — | 1983 | I.G. Pflanzenzucht GmbH |
| Breunskylie | — | — | 2008 | Saatzucht Josef Breun GmbH & Co. KG |
| Camera | — | — | 2001 | Limagrain UK Ltd |
| Camilla | — | — | 2019 | Saatzucht Donau Ges.m.b.H. & CoKG |
| Campanile | — | — | 2007 | Limagrain UK Ltd |
| Campill | — | — | 2005 | SELGEN, a.s. |
| Caravan | — | — | 2008 | Limagrain Europe S.A.S. |
| Carola | — | — | 2001 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Casanova | — | — | 2011 | Limagrain Nederland B.V. |
| Colonia | — | — | 2013 | Ackermann Saatzucht GmbH & Co. KG |
| Conny | — | — | 2014 | Saatzucht Donau Ges.m.b.H. & CoKG |
| Cortina | — | — | 2022 | Saatzucht Streng - Engelen GmbH & Co.KG |
| Doreen | — | — | 2011 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Duet | — | — | 1999 | Limagrain UK Ltd |
| Fabian | — | — | 2011 | Agrotest fyto, s.r.o. |
| Falbala | — | — | 2020 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Faraon | — | — | 2009 | Limagrain Europe S.A.S. |
| Fascination | — | — | 2023 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Finesse | — | — | 2007 | Limagrain Belgium N.V. |
| Florian | — | — | 2008 | Agrotest fyto, s.r.o. |
| Fridericus | — | — | 2007 | KWS LOCHOW GMBH |
| Galante | — | — | 2008 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Gilberta | — | — | 2006 | Limagrain Belgium N.V. |
| Goldmarie | — | — | 2025 | Berthold Bauer |
| Graciosa | — | — | 2006 | Limagrain Nederland B.V. |
| Heike | — | — | 2009 | Saatzucht Donau Ges.m.b.H. & CoKG |
| Henriette | — | — | 2011 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Highlight | — | — | 2008 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Hobbit | — | — | 2013 | Syngenta Participations AG |
| Impala | — | — | 2018 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Inka | — | — | 2026 | Saatzucht Streng - Engelen GmbH & Co.KG |
| Jakubus | — | — | 2020 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Johanna | — | — | 2014 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Jolante | — | — | 1999 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Journey | — | — | 2018 | KWS LOCHOW GMBH |
| Julia | — | — | 2022 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Jup | — | — | 2009 | Saatzucht Firlbeck GmbH & Co. KG |
| Kamil | — | — | 1993 | HYBRITECH, a.s. |
| Klement | — | — | 2025 | SELGEN, a.s. |
| Kompolti 4 | — | — | 1988 | — |
| Kromir | — | — | 1995 | Zemědělský výzkumný ústav Kroměříž, s.r.o. |
| Kromoz | — | — | 1992 | Zemědělský výzkumný ústav Kroměříž, s.r.o. |
| KWS Antonis | — | — | 2024 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Ariane | — | — | 2015 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Donau | — | — | 2018 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Glacier | — | — | 2014 | KWS UK Ltd. |
| KWS Higgins | — | — | 2017 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Chilis | — | — | 2025 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Kosmos | — | — | 2015 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Meridian | — | — | 2010 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Morris | — | — | 2021 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Tardis | — | — | 2023 | KWS UK Ltd. |
| KWS Tenor | — | — | 2011 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Tonic | — | — | 2013 | KWS LOCHOW GMBH |
| KWS Wallace | — | — | 2019 | KWS LOCHOW GMBH |
| Lancelot | — | — | 2013 | SELGEN, a.s. |
| Laurin | — | — | 2019 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Laverda | — | — | 2007 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Leopard | — | — | 2012 | Sejet Planteforaedling I/S |
| Lester | — | — | 2010 | SELGEN, a.s. |
| LG Campus | — | — | 2023 | Limagrain Europe S.A.S. |
| LG Capitol | — | — | 2025 | Limagrain Europe S.A.S. |
| LG Korok | — | — | 2021 | Limagrain Europe S.A.S. |
| LG Triumph | — | — | 2017 | Limagrain Europe S.A.S. |
| LG Zorica | — | — | 2025 | Limagrain Europe S.A.S. |
| LG Zoro | — | — | 2019 | Limagrain Europe S.A.S. |
| Lomerit | — | — | 2002 | KWS LOCHOW GMBH |
| Loretta | — | — | 2025 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Luise | — | — | 2022 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Lunet | — | — | 1990 | SELGEN, a.s. |
| Luran | — | — | 1998 | SELGEN, a.s. |
| Luxor | — | — | 1996 | SELGEN, a.s. |
| Marinka | — | — | 1993 | DLF B.V. |
| Marissa | — | — | 2011 | Saatzucht Donau Ges.m.b.H. & CoKG |
| Marna | — | — | 1996 | SECOBRA Recherches S.A.S. |
| Mascara | — | — | 2006 | SECOBRA Recherches S.A.S. |
| Melia | — | — | 2023 | Saatzucht Streng - Engelen GmbH & Co.KG |
| Merlot | — | — | 2002 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Monaco | — | — | 1995 | SECOBRA Recherches S.A.S. |
| Nebelia | — | — | 1991 | I.G. Pflanzenzucht GmbH |
| Nelly | — | — | 2001 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Neptun | — | — | 2019 | Sejet Planteforaedling I/S |
| Nero | — | — | 2011 | Saatzucht Firlbeck GmbH & Co. KG |
| Newton | — | — | 2021 | SECOBRA Recherches S.A.S. |
| Nives | — | — | 2005 | Saatzucht Donau Ges.m.b.H. & CoKG |
| Normandy | — | — | 2023 | Nordic Seed A/S |
| Novira | — | — | 2018 | Ackermann Saatzucht GmbH & Co. KG |
| Okal | — | — | 1992 | SELGEN, a.s. |
| Organa | — | — | 2024 | Nordic Seed A/S |
| Padura | — | — | 2014 | Sejet Planteforaedling I/S |
| Paso | — | — | 2013 | Limagrain Belgium N.V. |
| Pegasos | — | — | 2020 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Picasso | — | — | 2021 | W. von Borries-Eckendorf GmbH & Co. KG |
| Premuda | — | — | 2005 | Limagrain Nederland B.V. |
| Reni | — | — | 2001 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| RGT Alessia | — | — | 2024 | Ackermann Saatzucht GmbH & Co. KG |
| RGT Mela | — | — | 2022 | W. von Borries-Eckendorf GmbH & Co. KG |
| Rumcajs | — | — | 2019 | SELGEN, a.s. |
| Saffron | — | — | 2009 | KWS UK Ltd. |
| Sandra | — | — | 2011 | Berthold Bauer |
| Saturn | — | — | 2012 | Saatzucht Josef Breun GmbH & Co. KG |
| Scarpia | — | — | 2008 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Semper | — | — | 2009 | KWS LOCHOW GMBH |
| Sigra | — | — | 1986 | KWS LOCHOW GMBH |
| Silke | — | — | 1999 | SAATBAU LINZ eGen |
| Sobell | — | — | 2019 | Sejet Planteforaedling I/S |
| Sorna | — | — | 1990 | I.G. Pflanzenzucht GmbH |
| Souleyka | — | — | 2009 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Stalagmit | — | — | 2021 | Saatzucht Bauer GmbH & Co. KG |
| SU Brigand | — | — | 2025 | W. von Borries-Eckendorf GmbH & Co. KG |
| SU Celly | — | — | 2020 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| SU Ellen | — | — | 2017 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| SU Hetti | — | — | 2022 | W. von Borries-Eckendorf GmbH & Co. KG |
| SU Hylona | — | — | 2018 | ASUR PLANT BREEDING s.a.s. |
| SU Jule | — | — | 2018 | W. von Borries-Eckendorf GmbH & Co. KG |
| SU Laubella | — | — | 2021 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| SU Lauvira | — | — | 2019 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| SU Midnight | — | — | 2021 | W. von Borries-Eckendorf GmbH & Co. KG |
| SU Urmel | — | — | 2023 | W. von Borries-Eckendorf GmbH & Co. KG |
| Suez | — | — | 2022 | Saatzucht Donau Ges.m.b.H. & CoKG |
| SY Maliboo | — | — | 2020 | Syngenta Participations AG |
| Sylva | — | — | 2011 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Tamina | — | — | 2014 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Tatra | — | — | 2010 | Saatzucht Firlbeck GmbH & Co. KG |
| Tiffany | — | — | 1999 | Saatzucht Josef Breun GmbH & Co. KG |
| Titus | — | — | 2012 | W. von Borries-Eckendorf GmbH & Co. KG |
| Torpedo | — | — | 2016 | Ackermann Saatzucht GmbH & Co. KG |
| Traminer | — | — | 2003 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| Travira | — | — | 2012 | Ackermann Saatzucht GmbH & Co. KG |
| Valerie | — | — | 2020 | Saatzucht Josef Breun GmbH & Co. KG |
| Venezia | — | — | 2023 | Saatzucht Donau Ges.m.b.H. & CoKG |
| Vilna | — | — | 2001 | DLF B.V. |
| Wendy | — | — | 2009 | NORDSAAT Saatzucht GmbH |
| William | — | — | 2020 | KWS LOCHOW GMBH |
| Wintmalt | — | — | 2009 | KWS LOCHOW GMBH |
| Wootan | — | — | 2015 | Syngenta Participations AG |
| Yatzy | — | — | 2010 | Sejet Planteforaedling I/S |
Często zadawane pytania
Dlaczego jęczmień ozimy zbiera się wcześniej niż ozimą pszenicę?
Jęczmień ozimy ma krótszy okres wegetacyjny i dojrzewa około 1–2 tygodnie wcześniej niż pszenica. To umożliwia wcześniejszy zbiór i zmniejsza ryzyko strat.
Jaka jest minimalna mrozoodporność jęczmienia ozimego?
Jęczmień ozimy należy do mniej mrozoodpornych ozimych zbóż — znosi około −12 do −15 °C w strefie odgałęziania (bez pokrywy śnieżnej).
Czy można uprawiać jęczmień ozimy do wykorzystania browarnianego?
Tak, istnieją browarniane odmiany jęczmienia ozimego. Aby spełnić parametry browarniane (zawartość białka, kiełkowanie), należy przestrzegać specyficznych działań agrotechnicznych, szczególnie ograniczyć nawożenie azotem.