Rojenie

Rojenie to ewolucyjnie zakodowana strategia rozprzestrzeniania rodziny pszczelej. Mechanizmem wyzwalającym jest kombinacja przeludnionego ula, słabej substancji matecznej (malejąca produkcja starej matki), gromadzenia trutni i sprzyjającej pogody (koniec maja – czerwiec). Robotnice zaczynają budować mateczniki — to pierwszy sygnał dla pszczelarza.

Rój pierwotny (przyrój) opuszcza ul w godzinach południowych w ciepły i słoneczny dzień, zazwyczaj w dniu, gdy pierwszy matecznik zbliża się do zasklepienia. Z osiadłą matką odlatuje 30–50 % robotnic. Rój skupia się na gałęzi lub innej podporze w promieniu do 300 m od macierzystego ula, gdzie czeka 1–3 dni, aż pszczoły zwiadowcze znajdą nowe gniazdo.

Pszczelarz może rój zebrać (wstrząsnąć) do pustego ula lub specjalnej skrzynki rojowej i w ten sposób pozyskać nową rodzinę. Jeżeli rój odleci, macierzysty ul kontynuuje życie z zapasem mateczników — pierwsza wylęgła się matka likwiduje pozostałe mateczniki (walka o tron). Po locie godowym i unasienieniu wznawia czerwienie.

Kontrola rojenia to jedno z głównych zadań roboczych w sezonie. Profilaktyczne działania obejmują wymianę matek, dodawanie miodnic, usuwanie mateczników lub sztuczne rojenie (tworzenie odkładów).