Rzepak jary
Rzepak jary (Brassica napus var. annua) wysiewa się na wiosnę i nie wymaga wernalizacji. Osiąga niższy plon niż forma ozima, ale służy jako alternatywa w przypadku złego przezimowania rzepaku ozimego lub jako sposób na skrócenie zmianowania. Okres wegetacji jest znacznie krótszy.
Zdjęcie: Walther Otto Müller, Public domain (źródło)
Agronomia
- Norma wysiewu
- 60–100 kiełkujących nasion/m² (wyższy wysiew kompensuje krótszą wegetację)
- Nawożenie
- N 80–120 kg/ha łącznie; siarka 20–30 kg/ha
- Plon
- 2–3,5 t/ha
- Zbiór
- sierpień
- Wykorzystanie
- olej roślinny, śruta białkowa (pasza)
Zmianowanie
- 1 Przedplon
Podobnie jak w przypadku rzepaku ozimego, obowiązuje 4–5-letnie zmianowanie bez roślin kapustnych. Odpowiednie przedplony to zboża i rośliny strączkowe.
- 2 Przygotowanie gleby
Wiosenne przygotowanie łóżka siewnego jak najszybciej po wyschnięciu gleby; drobne, dobrze ubite łóżko siewne dla małych nasion.
- 3 Siew
Jak najszybciej na wiosnę (luty–marzec), głębokość 1–2 cm, wysiew 60–100 kiełkujących ziaren/m². Późny siew znacznie obniża plon.
- 4 Nawożenie
N 80–120 kg/ha; siarka 20–30 kg/ha. Całkowite nawożenie jest mniej zróżnicowane niż w przypadku formy ozimej.
- 5 Ochrona roślin
Herbicydy, fungicydy w przypadku wystąpienia alternariozy i zgnilizny twardzikowej; insektycydy w przypadku wystąpienia stonki i chrząszczy.
- 6 Zbiór
Zbiór w sierpniu; rzepak jary szybko dojrzewa i jest podatny na wypadanie z łuszczyn — należy monitorować termin.
Choroby i szkodniki
Odmiany 36
Szczegóły odmian dostępne są wyłącznie w wersji czeskiej — to urzędowe opisy ÚKZÚZ (czeski urząd) dla odmian zarejestrowanych w Czechach.
| Odmiana | Typ | Wczesność | Rejestracja | Zachowujący odmianę |
|---|---|---|---|---|
| 46A75 | — | — | 1999 | Pioneer Hi-Bred International Inc. |
| Ability | — | — | 2007 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Achat | — | — | 2011 | Norddeutsche Pflanzenzucht Hans-Georg Lembke KG |
| Amica | — | — | 1999 | RAPS GbR, Saatzucht Lundsgaard |
| Blanice | — | — | 2010 | SEMPRA PRAHA a.s. |
| Bolero | — | — | 1999 | RAPS GbR, Saatzucht Lundsgaard |
| Canyon | — | — | 2003 | Lantmännen SW Seed AB |
| Cleopatra | — | — | 2014 | SAATBAU LINZ eGen |
| Doktrin | — | — | 2014 | Norddeutsche Pflanzenzucht Hans-Georg Lembke KG |
| Enrico | — | — | 2000 | RAPS GbR, Saatzucht Lundsgaard |
| Estrade | — | — | 2004 | Lantmännen SW Seed AB |
| Evita | — | — | 1996 | Semundo Saatzucht GmbH |
| Golda | — | — | 1994 | Semundo Saatzucht GmbH |
| Haydn | — | — | 2005 | Norddeutsche Pflanzenzucht Hans-Georg Lembke KG |
| Heros | — | — | 2004 | Bayer CropScience AG |
| Lakritz | — | — | 2021 | Rapool-Ring GbR |
| Lambada | — | — | 1998 | W. von Borries-Eckendorf GmbH & Co. KG |
| Larissa | — | — | 2011 | Bayer CropScience AG |
| Licolly | — | — | 2001 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Lirawell | — | — | 1992 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Lisonne | — | — | 1994 | Deutsche Saatveredelung AG |
| Lužnice | — | — | 2009 | SEMPRA PRAHA a.s. |
| Magma | — | — | 2008 | Norddeutsche Pflanzenzucht Hans-Georg Lembke KG |
| Maskot | — | — | 2000 | Lantmännen SW Seed AB |
| Mirakel | — | — | 2013 | Norddeutsche Pflanzenzucht Hans-Georg Lembke KG |
| Mozart | — | — | 2005 | Norddeutsche Pflanzenzucht Hans-Georg Lembke KG |
| Osorno | — | — | 2011 | Norddeutsche Pflanzenzucht Hans-Georg Lembke KG |
| Patriot | — | — | 1997 | Pioneer Hi-Bred International, Inc. |
| Sázava | — | — | 2015 | SEMPRA PRAHA a.s. |
| Senator | — | — | 2005 | Lantmännen ek för |
| Sensor | — | — | 2009 | Norddeutsche Pflanzenzucht Hans-Georg Lembke KG |
| Star | — | — | 1998 | DLF Seeds A/S |
| Theia | — | — | 2020 | SAATBAU LINZ eGen |
| Topscore | — | — | 1999 | DLF Seeds A/S |
| Trend | — | — | 2005 | Norddeutsche Pflanzenzucht Hans-Georg Lembke KG |
| Ural | — | — | 2004 | Norddeutsche Pflanzenzucht Hans-Georg Lembke KG |
Często zadawane pytania
Kiedy uprawia się rzepak jary zamiast ozimego?
Rzepak jary sadzi się w przypadku wypadnięcia lub silnego uszkodzenia rzepaku ozimego przez mróz zimą, lub jako roślinę międzyplonową w krótszym zmianowaniu. Plon jest znacznie niższy niż w przypadku formy ozimej.
Jaki plon nasion osiąga rzepak jary?
Plon wynosi od 2 do 3,5 t/ha, czyli znacznie mniej niż forma ozima (3–5 t/ha). Wczesny siew i odpowiednie nawożenie są kluczem do maksymalizacji plonu.