Plony 2026: Polska w normie, Czechy i Słowacja bez żadnej uprawy powyżej średniej
Służba satelitarna Komisji Europejskiej JRC MARS oszacowała tegoroczne plony głównych upraw. Zestawiliśmy je dla wszystkich krajów UE i Ukrainy. Polska trzyma się średniej z pięciu lat. Czechy, Austria i Francja mają poniżej średniej wszystkie dziesięć uprawianych roślin, Słowacja i Węgry wszystkie dziewięć ocenianych. Rumunia przeciwnie: wszystkie dziesięć powyżej średniej.
Najważniejsze ustalenia
- Polska jest w normie: poniżej średniej z pięciu lat ma cztery uprawy z dziesięciu, a większość odchyleń nie przekracza 3%. Wyraźniej traci tylko rzepak (−10%).
- Czechy, Austria i Francja mają w tym roku poniżej średniej wszystkie dziesięć uprawianych roślin. Słowacja i Węgry wszystkie dziewięć, które JRC u nich ocenia.
- Rumunia jest za to powyżej średniej we wszystkich dziesięciu uprawach, a Bułgaria we wszystkich siedmiu. Susza uderzyła w tym roku głównie w Europę Środkową i Zachodnią, południowy wschód wypadł lepiej.
- Najgorzej wypadła kukurydza na ziarno: w Czechach 6,29 t/ha, o 27% mniej niż średnia z pięciu lat. Na Słowacji 4,96 t/ha (−30%), na Węgrzech 3,36 t/ha (−42%). W Polsce 7,30 t/ha (−2%).
- Ukraina ma pszenicę o 9%, a kukurydzę o 4% powyżej średniej. JRC szacuje jej zbiory na 30,6 mln ton pszenicy i 35,1 mln ton kukurydzy.
- W całej UE pszenica i jęczmień ozimy są dokładnie na poziomie średniej. Kukurydza na ziarno jest o 8% niżej, burak cukrowy o 11%, kukurydza na kiszonkę o 14%, a soja o 15%.
Jak liczyliśmy
Opieramy się na biuletynach JRC MARS, które wydaje Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej. Prognozy plonów powstają na podstawie zdjęć satelitarnych, danych meteorologicznych i modeli wzrostu roślin. Uprawy ozime (pszenica zwyczajna, jęczmień ozimy i rzepak) pochodzą z biuletynu sierpniowego z 24 sierpnia 2026, gdy były w większości zebrane. Uprawy jare i letnie (jęczmień jary, kukurydza na ziarno i na kiszonkę, burak cukrowy, ziemniaki, słonecznik i soja) pochodzą z biuletynu wrześniowego z 28 września 2026. Ukrainę JRC ocenia w osobnym biuletynie z 21 września 2026.
Dla każdego kraju policzyliśmy, ile upraw ma plon poniżej średniej z pięciu lat. Kraje na wykresie są uszeregowane według średniego odchylenia wszystkich ocenianych upraw. To prognozy. Ostateczne dane opublikują krajowe urzędy statystyczne po zakończeniu zbiorów.
Polska, Czechy, Słowacja i Ukraina obok siebie
Plon w tonach z hektara, w nawiasie odchylenie od średniej z pięciu lat:
| Uprawa | Polska | Czechy | Słowacja | Ukraina | UE |
|---|---|---|---|---|---|
| Pszenica | 5,21 (−2%) | 5,75 (−9%) | 5,03 (−10%) | 4,71 (+9%) | 5,88 (±0%) |
| Jęczmień ozimy | 4,82 (−2%) | 5,70 (−4%) | 5,38 (−4%) | 4,41 (+12%) | 5,12 (±0%) |
| Jęczmień jary | 3,94 (+1%) | 4,83 (−10%) | 4,63 (−8%) | 3,68 (+11%) | 4,81 (+1%) |
| Rzepak | 2,97 (−10%) | 2,71 (−13%) | 2,90 (−10%) | 2,78 (−1%) | 3,09 (−4%) |
| Kukurydza na ziarno | 7,30 (−2%) | 6,29 (−27%) | 4,96 (−30%) | 7,40 (+4%) | 6,50 (−8%) |
| Kukurydza na kiszonkę | 47,6 (±0%) | 30,1 (−13%) | 20,0 (−28%) | — | 37,0 (−14%) |
| Burak cukrowy | 67,9 (+3%) | 60,0 (−13%) | 48,0 (−22%) | — | 67,4 (−11%) |
| Ziemniaki | 31,5 (+3%) | 25,2 (−14%) | — | — | 34,2 (−7%) |
| Słonecznik | 2,46 (+1%) | 2,49 (−7%) | 2,25 (−13%) | 2,29 (+4%) | 1,96 (−1%) |
| Soja | 2,53 (+1%) | 2,01 (−17%) | 1,80 (−17%) | 2,35 (−5%) | 2,26 (−15%) |
| Upraw poniżej średniej | 4 z 10 | 10 z 10 | 9 z 9 | 2 z 7 | 7 z 10 |
W przypadku Ukrainy zamiast pszenicy zwyczajnej podano pszenicę ogółem. Myślnik oznacza, że JRC nie ocenia danej uprawy w danym kraju.
Dlaczego w tym roku oberwała Europa Środkowa
Według JRC Czechy, Słowację i Austrię przez całe lato nękał niedobór wilgoci w glebie i powtarzające się fale upałów. Najbardziej ucierpiała kukurydza, w którą upał i susza uderzyły w czasie kwitnienia i nalewania ziarna. Najpoważniejsze skutki JRC odnotowuje na południu Czech, w północnej Austrii i we wschodniej Słowacji. Czechom Środkowym oraz chłodniejszym regionom północnym i wyżej położonym poszło lepiej, bo miały więcej wilgoci. Deszcz pod koniec sierpnia i we wrześniu przyszedł dla upraw letnich za późno, ale pomógł w przygotowaniu siewów ozimin.
Na Węgrzech tegoroczny sierpień był według JRC najcieplejszy w historii pomiarów. Znaczna część kukurydzy uprawianej na ziarno może tam według JRC zostać zebrana na kiszonkę. We Francji JRC mówi o rekordowo słabym sezonie dla upraw letnich. Prognozy dla buraków cukrowych i ziemniaków zbliżają się do rekordowo niskich wartości z 2020 roku.
Polska miała opady w granicach normy i umiarkowane temperatury, dlatego uprawy letnie utrzymują średnią. Niedobory opadów na południu kraju częściowo złagodziły deszcze. Rumunia i Bułgaria mają w tym roku plony powyżej średniej. Bułgaria zebrała w ubiegłym roku tylko 2,44 t kukurydzy z hektara, w tym roku JRC szacuje 5,76 t/ha.
Na Ukrainie rok był podzielony. Zachód i centrum dotknęła susza, która zaszkodziła głównie soi. Wschód i południe miały dzięki deszczowemu lipcowi dobre warunki.
Co z tego wynika
- Dla hodowców: kukurydza na kiszonkę jest w Polsce na poziomie średniej, ale w Czechach o 13%, a na Słowacji o 28% poniżej. JRC ostrzega ponadto, że produkcja użytków zielonych i roślin pastewnych pozostaje w dużej części Europy daleko poniżej średniej. Hodowcy w najbardziej dotkniętych krajach będą mieli mniej własnych pasz.
- Dla uprawiających oziminy: suche łoże siewne w sierpniu utrudniło wschody rzepaku. Na Węgrzech JRC spodziewa się spadku powierzchni rzepaku. Dla Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej prognoza zapowiada dalszą suszę, która może utrudnić zakładanie ozimin.
- Dla rynku: Europa zbierze w tym roku mniej kukurydzy, Ukraina przeciwnie, więcej niż średnio: 35,1 mln ton kukurydzy i 30,6 mln ton pszenicy, o 11 i 13% powyżej średniej z pięciu lat.
Najczęściej zadawane pytania
Jak wypadły plony 2026 w Polsce?
Według prognozy JRC MARS Polska jest w normie. Cztery uprawy z dziesięciu są poniżej średniej z pięciu lat, ale tylko rzepak wyraźnie (−10%). Pszenica zwyczajna jest o 2% niżej, z plonem 5,21 t/ha, kukurydza na ziarno o 2% niżej, z plonem 7,30 t/ha.
Który kraj UE ma w tym roku najgorsze plony?
Według średniego odchylenia wszystkich ocenianych upraw Węgry (−20%), a za nimi Austria, Francja, Słowacja i Czechy. Węgry mają kukurydzę na ziarno o 42% poniżej średniej.
Dlaczego Rumunia i Bułgaria mają plony powyżej średniej?
Tegoroczna susza i upały dotknęły głównie Europę Zachodnią i Środkową. W Bułgarii według JRC wilgoci w glebie wystarczyło na nalewanie ziarna kukurydzy i słonecznika. W Rumunii susza na zachodzie kraju nie obniżyła plonów w znaczący sposób. Niedobory opadów JRC odnotowuje jednak także w zachodniej Rumunii i północno-zachodniej Bułgarii.
Czy to ostateczne dane?
Nie. To prognozy JRC MARS z sierpnia i września 2026. Ostateczne wyniki zbiorów opublikują krajowe urzędy statystyczne, w Polsce GUS.
Źródła
- JRC MARS Bulletin – Crop monitoring in Europe, wrzesień 2026 (Vol. 34 No. 8), wydany 28.09.2026
- JRC MARS Bulletin – Crop monitoring in Europe, sierpień 2026 (Vol. 34 No. 7), wydany 24.08.2026
- JRC MARS Bulletin – Global outlook: Crop monitoring in Ukraine, wrzesień 2026, wydany 21.09.2026
Jak cytować: Agro-svet.cz, „Plony 2026: Polska w normie, Czechy i Słowacja bez żadnej uprawy powyżej średniej", październik 2026. Opracowanie na podstawie prognoz JRC MARS. Wykres i tabelę można wykorzystać z podaniem źródła i linkiem do tego artykułu.